Vismeel vormt een belangrijk bestanddeel van visvoeders. Het heeft een goede reputatie als eiwitbron voor hoogwaardige diervoeders voor jonge dieren. "Het is een zeer hoogwaardige grondstof. Maar een kritisch punt is de eiwitafbraak met als gevolg kwaliteitsverlies en het ontstaan van schadelijke eiwitafbraakproducten. Die eiwitafbraak begint al als de aangevoerde vis langer dan twee à drie uur opgeslagen ligt. Dat kan een probleem zijn als de verwerkingscapaciteit onvoldoende is om binnen die termijn de geloste lading te verwerken. Een snelle verwerking is dus gewenst", vertelt Edwin van Bussel.

Zaken op orde
Het vismeelproducerend bedrijf P/F Havsbrún, waar Van Bussel op bezoek was, bleek de zaken goed voor elkaar te hebben. P/F Havsbrún is gevestigd in Fuglafjørður. Het bedrijf, gelegen aan de oever van een fjord, produceert vismeel en visolie. Op het industrieterrein is tevens een visvoerfabriek.
Van Bussel: "Bij de handboekbeoordeling bleek dat er een uitvoerige HACCP-risicobeoordeling was. Het monitoringsprogramma omvat een groot aantal analyses, waaruit bleek dat het bedrijf voldoet aan de normen van het GMP⁺-certificatieschema."

Afspraken
Om het verwerkingsproces zo goed mogelijk te beheersen, heeft de vismeelindustrie afspraken met de vissers gemaakt over de koeling van de vis direct na de vangst (maximaal 7º C) en het gebruik van zoetwater als proceswater. Edwin: "De vissersschepen nemen het zoet water bij het visverwerkend bedrijf in. Het bedrijf wil dat ze zoetwater als proceswater gebruiken om het zoutgehalte van de vis in de hand te houden. De vissers worden daar op afgerekend."
Bij aankomst worden op de lading direct diverse kwaliteitsmetingen uitgevoerd. De temperatuurmeting gebeurt direct nadat de vis uit de ruimten van de boot is gezogen. Daarna wordt hij in een Cooker gebracht en verhit, een belangrijke stap voor het verdere verwerkingstraject.
De prijs voor de lading wordt bepaald aan de hand van de aangevoerde hoeveelheid en de uitslagen van de verschillende kwaliteitsparameters. De vissers krijgen cash uitbetaald.

Vastlegging vangstgebied
Het systeem van traceerbaarheid begint bij de gedetailleerde vastlegging van de vangstgebieden. Alle ‘bewegingen' van het product zijn verder traceerbaar, van het verwerkingsproces tot de aflevering. "Die traceerbaarheid is een heel sterk punt. Opvallend is overigens dat in de praktijk weinig gebruik gemaakt wordt van de gedetailleerde kwaliteitsomschrijvingen in de contracten tussen leveranciers en afnemers", aldus Van Bussel. "In de contracten tussen Europese leveranciers en afnemers zijn vaak alleen de traditionele productspecificaties vermeld, zoals ruw eiwit en ruw vet. In Azië daarentegen worden veel meer kwaliteitsspecificaties in de contracten opgenomen." De eisen waaraan de specificaties voor diervoeders moeten voldoen, zijn vastgelegd in het GMP⁺-certificatieschema. Ze hoeven niet per se in de inkoop- en/of verkoopcontracten te staan.

Externe inspecteur
Bij de audit was ook een externe LCI-inspecteur aanwezig. Tijdens de eindbespreking met het management van het bedrijf deelde de auditor mee dat het bedrijf voldoet aan de eisen van de GMP⁺ B2-standaard. Elke auditor stelt ook verbeterpunten vast, zo ook hier. Van Bussel keerde tevreden huiswaarts. "De audit is prima verlopen.